Deprem sonrası en kritik tesisat riski gizli boru kırıklarıdır: gözle görülmeyen çatlaklar haftalar içinde duvar içi su hasarına dönüşür. Gaziantep'te deprem sonrası yapılması gereken ilk eylem doğalgaz ve ana su vanasını kapatmak, ardından baskı testi yaptırmaktır.
Deprem Sonrası İlk 30 Dakika: Öncelik Sırası
Sarsıntı durduktan sonra önce gaz vanasını kapatın; Gaziantep'te doğalgaz dağıtımı Gazdaş tarafından yürütülür ve kaçak şüphesinde Gazdaş acil hattı (444 7 474) aranmalıdır. Gaz vanası kapandıktan sonra ana su vanasını kapatın.
Elektrik panosunu kontrol edin; ıslanmış bölge yakınında sigorta atmışsa tabloya dokunmadan önce elektrikçi çağırın. Bu üç adım tamamlanmadan binada herhangi bir tesisata müdahale etmeyin.
Doğalgaz Tesisatını Nasıl Kontrol Edersiniz?
Gözle görünür boru eğimi, bağlantı noktalarında çatlak veya boya dökülmesi doğalgaz hattında hasar işaretidir. Bağlantı noktalarına sabunlu su sürerek köpük oluşup oluşmadığını gözlemleyebilirsiniz; köpük oluşuyorsa kaçak vardır.
Deprem sonrasında kombi veya sobada gaz basıncı düşmesi de hat hasarına işaret eder. Gazdaş, hasar tespitinden sonra hattı kontrollü olarak tekrar açar; bu onay alınmadan gazı kendiniz açmayın.
Işık yakmayın, elektrikli cihaz açmayın, sigara yakmayın. Tüm pencereleri açın, binayı terk edin ve Gazdaş acil hattını (444 7 474) arayın.
Su Tesisatında Gizli Çatlak Belirtileri
Deprem sonrasında çevre sesi olmayan bir ortamda su sayacını izleyin: tüm musluklar kapalıyken ibre hareket ediyorsa boru hattında kaçak vardır. Bu yöntem Şahinbey ve Şehitkamil'deki eski binalarda en hızlı ön tanı aracıdır.
Duvar veya tavanda şekillenen nem lekesi, döşemede ıslaklık ve yerde beklenmedik çatlak gizli su kaçağının görünür belirtileridir. Termal kamerayla yapılan su kaçağı tespiti, duvar açılmadan boru kırığının tam konumunu belirler.
Su sayacının döndüğünü fark ederseniz ana vanayı kapatın ve mümkün olan en kısa sürede uzman çağırın; gecikmek duvar içi hasarı büyütür.
Pis Su Hattında Hasar: Görünmez Ama Ciddi
Pis su boruları genellikle yapı döşemesi altına veya duvar içine döşendiğinden deprem çatlakları dışarıdan anlaşılmaz. Tuvalet veya lavaboda su boşaltıldıktan sonra zemin veya duvarda nem birikiyorsa hatta çatlak olabilir.
Pis su kaçağı su kaçağından daha tehlikelidir: konut içine sızan atık su hem yapı malzemesini çürütür hem de sağlık riski yaratır. Deprem sonrası koku şikayeti başlarsa tesisat muayenesi ertelenmesin.
Baskı Testi Nedir? Neden Zorunlu?
Baskı testi, su hattına belirli bir basınç uygulanarak belirli süre tutulur ve basınç düşüşü ölçülür. Basınç sabit kalıyorsa hat sağlamdır; düşüş varsa kırık ya da gevşek bağlantı tespit edilir.
Deprem sonrası baskı testinin önemi, gözle görülmeyen mikro çatlakların ilerleyen günlerde genişleyeceğini önceden ortaya koymasıdır. Gaziantep'te eski PE ve galvaniz borular bu riski daha yüksek taşır.
Deprem Sonrası Tesisat Kontrol Listesi
| Alan | Kontrol Noktası | Risk |
|---|---|---|
| Doğalgaz hattı | Bağlantı noktaları, boru eğimi | Patlama, yangın |
| Ana su hattı | Sayaç ibresi, vana bağlantısı | Su hasarı, nem |
| Kombi bağlantısı | Gaz girişi, egzoz borusu | Gaz kaçağı, CO zehirlenmesi |
| Pis su hattı | Zemin altı kolon, WC bağlantısı | Atık su sızması |
| Banyo / mutfak | Sifon altı, armatür bağlantıları | Gizli sızıntı |
| Çatı ve teras | Su gideri, yağmur oluğu | Birikim, çatı sızıntısı |
| Bodrum / temel | Zemin rutubeti, boru geçişleri | Yapı temeli hasarı |
Sık Sorulan Sorular
Deprem sonrası gaz kokusu yoksa tesisat güvenli midir?
Hayır. Doğalgaz tesisatındaki gizli çatlaklar hemen koku vermeyebilir; kaçak gaz birikimi zaman alır. Deprem şiddeti 4.5 ve üzerindeyse gaz vanasını kapatın ve Gazdaş acil hattını arayarak tesisatı kontrol ettirin.
Su sayacı deprem sonrası yükseldiyse ne anlama gelir?
Su sayacının anormal yükselmesi, binada gizli bir boru kırığı olduğuna işaret eder. Ana su vanasını kapatın, 30 dakika bekleyin ve sayacın okumasını tekrar kontrol edin; değer değişiyorsa su kaçağı vardır.
Deprem hasarı sigortası tesisatı karşılar mı?
DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) kapsamında tesisat hasarı, binanın taşıyıcı sistemi ile birlikte değerlendirilir. Sadece boru hasarı için tazminat alınabilmesi doğrudan sisteme bağlı olmayabilir; sigorta şirketinizden yazılı teyit alın.
Tesisat kontrolü için usta kaç günde gelir?
Deprem sonrası yoğun talep dönemlerinde bekleme süresi 2-5 güne çıkabilir. Acil durumlarda (su taşması, gaz kokusu) 7/24 hizmet veren ekipleri arayın; bu çağrılar öncelikli olarak değerlendirilir.
Ahmet Kaya
Tesisat uzmanı · 13 yıllık deneyim
Gaziantep'te su kaçağı tespiti, kombi tamiri ve gider açma alanlarında aktif olarak hizmet vermektedir.